In 2009 liet het filmfestival van Venetië ‘White Material’ opdraven in competitie.  Deze film van Claire Denis behaalde geen prijzen maar dat lag gewoon aan de zware concurrentie (Gouden Leeuw ging toen naar Libanon van Samuel Maoz.) Want White Material valt heus te catalogeren onder de noemer ‘beklijvende pareltjes’.

Een Franse eigenares van een koffieplantage riskeert haar eigen leven en dat van haar familie door in tijden van hevige burgeroorlog toch op haar erf te blijven ten behoeve van de volgende koffieoogst. Alles speelt zich af in een Afrikaans land waar kindsoldaten worden ingezet door rebellen in hun strijd om meer macht en aanzien. De Franse Maria (Isabelle Huppert) is zo naïef om te denken dat haar gronden veilig genoeg zijn en weigert toe te geven aan een gedwongen repatriatie naar Frankrijk.

De film toont sereen maar alleszeggend de gruwel dat rebellie kan teweegbrengen. Mensen met dezelfde godsdienst, dezelfde huidskleur, dezelfde toekomstperspectieven worden doelloos geëlimineerd door bendes die alleen maar uit zijn op geld. Geld dat nauwelijks nog nut heeft in een maatschappij waar plunderen als normaal wordt beschouwd en eigendom quasi niet bestaat maar gewoon gemeen erfgoed is.

Meer dan ooit keren de Afrikanen zich ook nog eens tegen de rijke blanken die zij als ongewenst overblijfsel beschouwen van het Europese kolonialisme.  Isabelle Huppert schittert met dien gedachte als naïeve Franse blanke boerin. Je zou haar als het ware eens ferm willen door elkaar schudden in de hoop dat ze zo wel begrijpt dat ze alles op het spel zet voor niks, nada, nougabollen…

Een must-see voor al de azijnpissers die klagen over hun trein die vijf minuten vertraging heeft. Een must-see voor zij die alweer beginnen te zuchten als ze in volle spits even moeten rechtstaan op de bus omdat er nu eenmaal meer mensen dan stoelen voorhanden zijn op een bus op dat uur van de dag. Een must-see voor al die verzuurden die klagen als ze de ladder moeten nemen in de Colruyt om aan hun favoriete limonade te geraken. Een must-see voor zij die denken dat Afrikaanse vluchtelingen alleen maar hierheen komen omdat ons land naar horen zeggen met geld smijt naar allochtonen.

Denis schreef het scenario samen met de Franse schrijfster Marie N’Diaye, die afgelopen jaar de belangrijkste Franse literaire prijs (de Prix Goncourt) won. En dat zegt veel. Vooral de scènes waarin het schrijnend duidelijk is dat kindsoldaten geen andere behoefte hebben dan uw eigenste kinderen zijn pakkend. Stoer het wapen in de ene hand, speels het andere hand in het andere hand van hun vriendje…

White Material is niet de gemiddelde trage festivalfilm waarvoor een IQ van minstens 130 vereist is. In tegendeel, het is een doodeerlijk, doch erg schrijnend relaas over een land waar wapens de regel zijn en niet bezitten ervan de uitzondering.